Od czego zależy okres wypowiedzenia umowy o pracę?

Okres wypowiedzenia umowy o pracę zależy przede wszystkim od rodzaju umowy oraz stażu zakładowego, czyli łącznego okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. Konkretne terminy wynikają z Kodeksu pracy, dlatego nie można ich dowolnie ustalać w umowie. Znaczenie ma także sposób liczenia terminu – okres tygodniowy kończy się w sobotę, a miesięczny w ostatnim dniu miesiąca.

Od czego zależy długość okresu wypowiedzenia?

Przy umowie na okres próbny decyduje czas, na jaki ją zawarto. Przy umowie na czas określony lub nieokreślony długość wypowiedzenia zależy od stażu zakładowego. Ten staż obejmuje zatrudnienie u danego pracodawcy, a w określonych przypadkach także okres pracy u poprzedniego pracodawcy.

Okres wypowiedzenia umowy na okres próbny

Art. 34 Kodeksu pracy uzależnia termin wypowiedzenia od długości okresu próbnego określonego w umowie:

Liczy się czas, na jaki zawarto umowę, a nie to, ile dni pozostało do końca okresu próbnego w chwili złożenia wypowiedzenia.

Okres wypowiedzenia umowy na czas określony i nieokreślony

W przypadku umów na czas określony i nieokreślony, w tym umów na zastępstwo, stosuje się progi stażu zakładowego określone w art. 36 Kodeksu pracy:

Do stażu, od którego zależy długość wypowiedzenia, wlicza się także okres samego wypowiedzenia. Może to mieć znaczenie, gdy pracownik podczas wypowiedzenia przekroczy granicę 6 miesięcy albo 3 lat zatrudnienia.

Jak obliczyć datę zakończenia umowy?

Samo złożenie wypowiedzenia nie zawsze oznacza, że okres zaczyna się tego samego dnia. Najpierw trzeba ustalić, czy termin został określony w dniach roboczych, tygodniach czy miesiącach.

1. Ustal jednostkę czasu – sprawdź, czy wypowiedzenie wynosi 3 dni robocze, tydzień, 2 tygodnie, miesiąc albo 3 miesiące.
2. Ustal początek biegu terminu – dla dni roboczych liczenie zaczyna się od dnia po złożeniu oświadczenia, dla tygodni okres kończy się w sobotę, a dla miesięcy obejmuje pełne miesiące kalendarzowe.
3. Wyznacz ostatni dzień zatrudnienia – jest nim ostatni dzień roboczy, sobota albo ostatni dzień miesiąca, zależnie od rodzaju terminu.

Wypowiedzenie liczone w dniach roboczych

Dnia, w którym złożono wypowiedzenie, nie wlicza się do terminu. Liczenie rozpoczyna się następnego dnia. Dni robocze obejmują dni od poniedziałku do soboty, z pominięciem niedziel i świąt ustawowo wolnych od pracy.

Jeżeli pracownik złoży wypowiedzenie w piątek i obowiązują go 3 dni robocze, termin obejmie sobotę, poniedziałek i wtorek. Umowa rozwiąże się z końcem wtorku.

Wypowiedzenie liczone w tygodniach

Okres tygodniowy rozpoczyna się w najbliższą niedzielę po dniu złożenia wypowiedzenia i kończy w sobotę. Dotyczy to zarówno tygodnia, jak i 2 tygodni. Niedziele i święta wliczają się do tego terminu.

Przykładowo, przy wypowiedzeniu złożonym w poniedziałek 9 maja, dwutygodniowy okres rozpocznie się w niedzielę 15 maja i zakończy w sobotę 28 maja.

Wypowiedzenie liczone w miesiącach

Jedno- i trzymiesięczne wypowiedzenie obejmuje pełne miesiące kalendarzowe. Jeżeli pracownik złoży wypowiedzenie w dowolnym dniu miesiąca, jego bieg rozpocznie się 1. dnia kolejnego miesiąca.

Przy miesięcznym okresie wypowiedzenia złożonym 15 sierpnia umowa rozwiąże się 30 września. Gdyby wypowiedzenie złożono 31 lipca, zakończenie zatrudnienia przypadłoby już 31 sierpnia.

Przy trzymiesięcznym okresie wypowiedzenia złożonym 9 lutego bieg terminu rozpocznie się 1 marca i zakończy 31 maja. Złożenie dokumentu w połowie miesiąca nie powoduje rozpoczęcia liczenia od dnia jego doręczenia.

Co wlicza się do stażu zakładowego?

Staż zakładowy ustala się przez zsumowanie okresów zatrudnienia u tego samego pracodawcy. Przerwa między umowami nie zeruje stażu, dlatego przy obliczaniu terminu trzeba uwzględnić wcześniejsze zatrudnienie w tej firmie.

Znaczenie mają w szczególności następujące zasady:

• sumuje się wszystkie okresy zatrudnienia u tego samego pracodawcy, niezależnie od rodzaju kolejnych umów,
• przerwy między umowami nie powodują rozpoczęcia stażu od początku,
• do stażu może zostać doliczony okres pracy u poprzedniego pracodawcy, gdy doszło do przejścia zakładu pracy na podstawie art. 23¹ Kodeksu pracy albo następstwa prawnego,
• uwzględnia się również okres trwającego wypowiedzenia.

Przykładowo, osoba zatrudniona wcześniej przez 2 lata i 3 miesiące, a następnie przez 10 miesięcy po przejęciu zakładu, przekracza 3 lata stażu zakładowego. Przy wypowiedzeniu będzie ją więc obowiązywać 3-miesięczny, a nie miesięczny okres wypowiedzenia.

Czy okres wypowiedzenia można skrócić albo pominąć?

Tak, ale tylko w sytuacjach przewidzianych w przepisach albo za zgodą obu stron. Porozumienie stron pozwala ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy. Wymaga jednak zgody pracownika i pracodawcy. Strony mogą zawrzeć takie porozumienie także po złożeniu wypowiedzenia.

Pracodawca może skrócić trzymiesięczny okres wypowiedzenia najwyżej do 1 miesiąca, gdy przyczyną rozwiązania umowy jest upadłość lub likwidacja pracodawcy albo inna przyczyna niedotycząca pracownika. Za nieobjętą część okresu pracownikowi przysługuje odszkodowanie.

W wyjątkowych przypadkach umowę można rozwiązać bez wypowiedzenia:

• pracodawca może zastosować zwolnienie dyscyplinarne między innymi przy ciężkim naruszeniu podstawowych obowiązków pracowniczych, popełnieniu określonego przestępstwa albo zawinionej utracie uprawnień,
• pracodawca może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia z przyczyn dotyczących długotrwałej niezdolności do pracy na zasadach określonych w Kodeksie pracy,
• pracownik może odejść bez wypowiedzenia w razie ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków przez pracodawcę,
• pracownik może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia, gdy praca ma szkodliwy wpływ na zdrowie, a pracodawca nie przeniesie go na inne stanowisko wskazane w orzeczeniu lekarskim.

Jeżeli strony chcą zakończyć zatrudnienie wcześniej, najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest pisemne porozumienie stron. Samo ustne uzgodnienie nie zastępuje prawidłowego dokumentu.

W określonych przypadkach strony mogą także ustalić dłuższy okres wypowiedzenia, gdy pracownik odpowiada materialnie za powierzone mienie. Takie rozwiązanie musi wynikać z uzgodnienia stron i nie może dowolnie zmieniać ustawowych zasad.

Najpierw sprawdź rodzaj umowy, następnie zsumuj staż u pracodawcy, a na końcu zastosuj regułę właściwą dla dni, tygodni lub miesięcy. To te trzy elementy decydują o prawidłowej dacie zakończenia zatrudnienia.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu dotyczącego rozwiązania umowy, zwolnienia dyscyplinarnego lub obliczenia stażu warto skonsultować dokumenty z prawnikiem albo specjalistą prawa pracy.