Okres wypowiedzenia a staż pracy – jak są ze sobą powiązane?

Długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony lub nieokreślony zależy od łącznego stażu zatrudnienia u danego pracodawcy. Do tego stażu wlicza się także sam okres wypowiedzenia. Jeżeli w jego trakcie pracownik osiągnie kolejny próg stażowy, okres wypowiedzenia może wydłużyć się z mocy prawa.

Jak staż pracy wpływa na okres wypowiedzenia?

Zgodnie z art. 36 Kodeksu pracy decydujący jest zakładowy staż pracy, czyli łączny czas zatrudnienia u danego pracodawcy. Te same zasady dotyczą umów na czas określony i nieokreślony.

Przy ustalaniu stażu nie liczy się wyłącznie czas trwania aktualnej umowy. Znaczenie ma cały okres zatrudnienia u tego pracodawcy, z uwzględnieniem zasad dotyczących następstwa prawnego lub przejścia zakładu pracy.

Co wlicza się do stażu zakładowego?

Staż zakładowy oblicza się według kilku podstawowych reguł:

• Sumuje się wszystkie okresy zatrudnienia u tego samego pracodawcy, nawet gdy między umowami występowały przerwy.
• Do stażu dolicza się okres wypowiedzenia, ponieważ stosunek pracy trwa aż do dnia rozwiązania umowy.
• W określonych przypadkach uwzględnia się także zatrudnienie u poprzedniego pracodawcy, jeżeli doszło do przejścia zakładu pracy na podstawie art. 23¹ Kodeksu pracy.
• Nowe przepisy przewidują uwzględnianie niektórych okresów wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy zlecenia. Zastosowanie tych regulacji zależy od ich zakresu, daty wejścia w życie oraz spełnienia ustawowych warunków.

Przerwa między umowami nie zeruje więc stażu zakładowego. Jeżeli pracownik był zatrudniony u tej samej firmy przez 4 miesiące, następnie przez pewien czas nie pracował, a później zawarł kolejną umowę na 3 miesiące, dla potrzeb okresu wypowiedzenia należy co do zasady uwzględnić łącznie 7 miesięcy zatrudnienia.

Co się dzieje, gdy próg stażowy zostanie osiągnięty w trakcie wypowiedzenia?

O długości wypowiedzenia decyduje staż, który pracownik będzie miał w dniu rozwiązania umowy, a nie wyłącznie staż z dnia wręczenia wypowiedzenia. Wynika to z tego, że okres wypowiedzenia wlicza się do zatrudnienia.

Jeżeli sytuacja jest graniczna, sposób postępowania można ustalić w kilku krokach:

1. Ustal łączny staż pracy u danego pracodawcy na dzień złożenia wypowiedzenia.
2. Sprawdź, jaki okres wypowiedzenia wynika z tego stażu.
3. Dodaj do stażu czas trwania tego okresu wypowiedzenia.
4. Jeżeli przed planowanym rozwiązaniem umowy pracownik osiągnie próg 6 miesięcy albo 3 lat, zastosuj dłuższy okres wypowiedzenia z mocy prawa.

Przykładowo, pracownik mający początkowo mniej niż 6 miesięcy stażu może otrzymać wypowiedzenie z okresem dwutygodniowym. Jeżeli w tym czasie minie 6 miesięcy zatrudnienia, okres wypowiedzenia zmieni się na miesięczny. Nie jest potrzebne dodatkowe oświadczenie pracodawcy, ponieważ skutek wynika bezpośrednio z przepisów.

Analogicznie należy postąpić, gdy pracownik podczas miesięcznego wypowiedzenia osiągnie 3 lata stażu. W takiej sytuacji zastosowanie znajdzie okres trzymiesięczny. Zasada ta została potwierdzona między innymi w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 15 stycznia 2003 r., sygn. III PZP 20/02.

Jak ustalić datę rozwiązania umowy?

Po ustaleniu właściwej długości wypowiedzenia trzeba zastosować zasady dotyczące końca tego okresu:

• Okres wypowiedzenia wyrażony w tygodniach kończy się w sobotę.
• Okres wypowiedzenia wyrażony w miesiącach kończy się ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego.
• Przy obliczeniach trzeba uwzględnić rzeczywistą datę doręczenia oświadczenia oraz ewentualną zmianę progu stażowego przed końcem zatrudnienia.

Błędne pominięcie wcześniejszych umów albo nieuwzględnienie okresu wypowiedzenia może doprowadzić do wskazania niewłaściwej daty rozwiązania stosunku pracy. W razie przejścia zakładu pracy, nietypowych umów cywilnoprawnych lub innych wątpliwości potrzebna może być indywidualna analiza dokumentów, ponieważ sam zapis w świadectwie pracy nie zawsze rozstrzyga wszystkie okoliczności.

Prawidłowe obliczenie stażu zakładowego pozwala ustalić właściwy okres wypowiedzenia i ograniczyć ryzyko sporu o datę rozwiązania umowy lub związane z tym roszczenia.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W skomplikowanych sprawach dotyczących stażu pracy lub rozwiązania umowy warto skonsultować dokumenty ze specjalistą prawa pracy albo zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy.