3-miesięczny okres wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony obowiązuje co do zasady wtedy, gdy staż pracy u danego pracodawcy wynosi co najmniej 3 lata. Pracownik nie może sam skrócić tego terminu, nawet jeśli znalazł nową pracę. Wcześniejsze zakończenie zatrudnienia wymaga uzgodnienia z pracodawcą albo wystąpienia szczególnej podstawy ustawowej.
Kogo obowiązuje 3-miesięczny okres wypowiedzenia?
Zgodnie z art. 36 § 1 Kodeksu pracy długość wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. Przy stażu wynoszącym co najmniej 3 lata ustawowy okres wypowiedzenia wynosi 3 miesiące.
Nie liczy się wyłącznie czas przepracowany na obecnej umowie. Co do zasady uwzględnia się wcześniejsze okresy zatrudnienia u tego samego pracodawcy, także wtedy, gdy między umowami występowały przerwy. Znaczenie może mieć również przejście zakładu pracy na innego pracodawcę lub następstwo prawne.
Pracownik nie może jednostronnie skrócić wypowiedzenia do miesiąca ani odejść z dnia na dzień tylko dlatego, że otrzymał nową ofertę. Potrzebna jest zgoda pracodawcy albo zastosowanie odrębnego trybu przewidzianego w Kodeksie pracy.
Jak liczyć staż pracy po zmianach w 2026 roku?
Podstawą ustalenia długości wypowiedzenia pozostaje staż zakładowy, czyli okres zatrudnienia u konkretnego pracodawcy. Od 2026 r. przy jego obliczaniu mogą mieć znaczenie także niektóre wcześniejsze okresy wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych lub prowadzenia działalności gospodarczej.
Zmiany wynikają z art. 3021 Kodeksu pracy. Stosuje się je od 1 stycznia 2026 r. u pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych, a od 1 maja 2026 r. u pozostałych pracodawców. Nie każdy okres zlecenia automatycznie zwiększa jednak staż u obecnego pracodawcy.
| Okres aktywności | Zasady przed zmianami | Zasady stosowane od 2026 r. |
|---|---|---|
| Umowa o pracę u danego pracodawcy | Wliczana do stażu zakładowego | Nadal wliczana, także przy wcześniejszych umowach i przerwach między nimi |
| Umowa zlecenia lub umowa o świadczenie usług | Co do zasady niewliczana do stażu zakładowego | Może zostać wliczona, jeżeli praca była wykonywana na rzecz tego samego pracodawcy i spełniono warunki ustawowe |
| Działalność gospodarcza | Co do zasady niewliczana | Może podlegać zaliczeniu w przypadkach wskazanych w art. 3021 Kodeksu pracy |
Przykładowo, osoba przez 2 lata wykonywała zlecenie na rzecz firmy, a następnie przez rok była w niej zatrudniona na umowę o pracę. Jeżeli okres zlecenia spełnia ustawowe warunki i zostanie prawidłowo udokumentowany, łączny staż może wynieść 3 lata. Wtedy pracownik może podlegać 3-miesięcznemu okresowi wypowiedzenia.
Do stażu nie sumuje się podwójnie okresów, które nakładają się na siebie albo pokrywają z zatrudnieniem pracowniczym. Uwzględnia się okres najkorzystniejszy dla osoby, której staż jest ustalany.
Przy ustalaniu stażu trzeba zgromadzić dokumenty potwierdzające daną aktywność. W wielu przypadkach podstawowym dokumentem będzie zaświadczenie z ZUS dotyczące ubezpieczeń lub opłacenia składek. Jeżeli dany okres nie podlegał ubezpieczeniom albo nie może zostać wykazany zaświadczeniem ZUS, mogą być potrzebne inne dowody.
Istotny jest też przepis przejściowy. Nowych okresów nie uwzględnia się w celu zmiany długości wypowiedzenia, które już trwało w dniu rozpoczęcia stosowania nowych regulacji. Oznacza to, że wypowiedzenie trwające 1 maja 2026 r. u pracodawcy prywatnego nie zmieni się automatycznie na 3-miesięczne tylko dlatego, że pracownik wykaże wcześniejsze zlecenie.
Jak legalnie skrócić 3-miesięczne wypowiedzenie?
Po złożeniu wypowiedzenia pracownik i pracodawca mogą ustalić wcześniejszą datę rozwiązania umowy na podstawie art. 36 § 6 Kodeksu pracy. Jest to porozumienie dotyczące daty zakończenia stosunku pracy, ale nie zmienia trybu, w jakim umowa została rozwiązana.
Jeżeli pracownik wypowiedział umowę, a następnie uzgodnił z pracodawcą wcześniejszą datę, dokumentacja nadal wskazuje rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem. Nie należy mylić tego z rozwiązaniem umowy na mocy porozumienia stron, w którym samo porozumienie stanowi podstawę zakończenia zatrudnienia.
Przy składaniu prośby o wcześniejszą datę rozwiązania warto zachować następującą kolejność:
- Złóż wypowiedzenie i zachowaj dowód jego doręczenia.
- Przedstaw propozycję konkretnej, wcześniejszej daty rozwiązania umowy.
- Uzyskaj jednoznaczną zgodę pracodawcy, najlepiej w formie pisemnej lub elektronicznej pozwalającej ją utrwalić.
- Ustal sposób przekazania obowiązków, dokumentów i powierzonego mienia.
Przepisy nie określają minimalnego czasu, jaki musi pozostać po skróceniu wypowiedzenia. Strony mogą więc uzgodnić dowolną wcześniejszą datę, jeżeli obie wyrażą na nią zgodę.
| Tryb | Kto podejmuje decyzję? | Skutek dla zatrudnienia |
|---|---|---|
| Uzgodnienie wcześniejszej daty po wypowiedzeniu, art. 36 § 6 KP | Pracownik i pracodawca wspólnie | Umowa kończy się wcześniej, ale nadal w trybie wypowiedzenia |
| Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy | Pracodawca | Pracownik nie pracuje, lecz pozostaje zatrudniony do końca wypowiedzenia i zachowuje prawo do wynagrodzenia |
| Skrócenie przez pracodawcę, art. 361 KP | Pracodawca, w szczególnych przypadkach | Okres 3 miesięcy może zostać skrócony najwyżej do miesiąca, a za pozostałą część przysługuje odszkodowanie |
Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy nie jest skróceniem wypowiedzenia. Pracownik może przestać wykonywać obowiązki, ale stosunek pracy trwa aż do ustalonego końca okresu. Podobny skutek faktyczny może mieć urlop wypoczynkowy udzielony w czasie wypowiedzenia, jednak również nie zmienia daty rozwiązania umowy.
Art. 361 KP dotyczy szczególnej sytuacji, w której pracodawca wypowiada umowę z powodu upadłości, likwidacji albo przyczyn niedotyczących pracownika. Nie daje pracownikowi prawa do samodzielnego skrócenia wypowiedzenia.
Nieusprawiedliwione zaprzestanie pracy nie skraca okresu wypowiedzenia. Może natomiast prowadzić do konsekwencji pracowniczych, w tym rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika na podstawie art. 52 KP.
Do legalnych sposobów wcześniejszego zaprzestania wykonywania pracy należą zatem:
- Uzgodnienie wcześniejszej daty rozwiązania umowy po dokonaniu wypowiedzenia.
- Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, jeżeli pracodawca wyrazi zgodę.
- Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy przy zachowaniu zatrudnienia i wynagrodzenia.
- Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przez pracownika, ale wyłącznie przy spełnieniu przesłanek z art. 55 KP.
Jak liczyć 3-miesięczny okres wypowiedzenia?
Okres wypowiedzenia obejmujący miesiąc lub jego wielokrotność kończy się w ostatnim dniu miesiąca. Nie liczy się go jako 90 dni od dnia wręczenia pisma.
Jeżeli pracownik skutecznie złoży 3-miesięczne wypowiedzenie 10 czerwca, okres wypowiedzenia obejmie lipiec, sierpień i wrzesień. Umowa rozwiąże się 30 września. Gdyby wypowiedzenie zostało złożone 30 czerwca, skutek będzie taki sam, ponieważ bieg wypowiedzenia rozpocznie się 1 lipca.
Przy ustalaniu stażu bierze się pod uwagę okres zatrudnienia przypadający do dnia rozwiązania umowy. W niektórych przypadkach pracownik może więc osiągnąć wymagany próg stażowy jeszcze w czasie wypowiedzenia, co wpływa na długość okresu, który powinien zastosować pracodawca.
Co zrobić, gdy pracodawca nie zgadza się na skrócenie?
Brak zgody pracodawcy oznacza co do zasady konieczność pozostawania w zatrudnieniu do końca prawidłowo ustalonego okresu wypowiedzenia. Sama nowa oferta pracy, przeprowadzka lub chęć szybkiej zmiany firmy nie tworzą prawa do jednostronnego skrócenia terminu.
Najbezpieczniej zachować dokumenty dotyczące wcześniejszego zatrudnienia, zleceń i działalności oraz pisemne ustalenia dotyczące daty rozwiązania umowy. Przy skomplikowanym stażu, nakładających się okresach albo przejściu zakładu pracy na innego pracodawcę potrzebna może być indywidualna analiza dokumentów.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawie wymagającej oceny konkretnego stanu faktycznego warto skonsultować się z prawnikiem lub Państwową Inspekcją Pracy.
