Pracownik nie może samodzielnie skrócić okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Może o to poprosić pracodawcę i zawrzeć z nim pisemne porozumienie albo skorzystać z innego ustawowego trybu rozwiązania umowy, jeżeli istnieją ku temu przesłanki. Samo znalezienie nowej pracy nie pozwala odejść z dnia na dzień.
Czy pracownik może jednostronnie skrócić okres wypowiedzenia?
Nie. Po złożeniu wypowiedzenia umowa trwa do końca prawidłowo ustalonego okresu, chyba że strony uzgodnią wcześniejszą datę rozwiązania albo pracodawca skorzysta z wyjątkowego uprawnienia przewidzianego w Kodeksie pracy.
Pracownik może więc zainicjować rozmowę i złożyć wniosek, ale jego zgoda nie zastępuje zgody pracodawcy. Samowolne zaprzestanie przychodzenia do pracy może zostać uznane za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i prowadzić nawet do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika.
Podstawowe możliwości przedstawiają się następująco:
| Metoda | Podstawa prawna | Wymagana zgoda | Odszkodowanie |
|---|---|---|---|
| Uzgodnienie wcześniejszej daty po wypowiedzeniu | Art. 36 § 6 Kodeksu pracy | Tak, obu stron | Nie, chyba że strony ustalą inaczej |
| Jednostronne skrócenie przez pracodawcę | Art. 361 Kodeksu pracy | Nie, ale tylko w ustawowych przypadkach | Tak, za pozostałą część okresu |
Jak uzgodnić wcześniejsze zakończenie umowy?
Art. 36 § 6 Kodeksu pracy pozwala pracownikowi i pracodawcy, już po dokonaniu wypowiedzenia, ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy. Nie ma przy tym ustawowego obowiązku zachowania części pierwotnego okresu wypowiedzenia. Strony mogą uzgodnić konkretną wcześniejszą datę, o ile obie wyrażą na to zgodę.
Takie ustalenie nie zmienia trybu rozwiązania umowy. Jeżeli pracownik wcześniej złożył wypowiedzenie, umowa nadal rozwiązuje się za wypowiedzeniem, a nie za porozumieniem stron. Jest to istotne między innymi przy ocenie uprawnień związanych z zasiłkiem dla bezrobotnych.
Wniosek do pracodawcy może przebiegać w kilku krokach:
- Złóż propozycję na piśmie – wskaż datę złożenia wypowiedzenia, obowiązujący okres oraz proponowany dzień zakończenia umowy.
- Przedstaw sposób przekazania obowiązków – możesz zaoferować przygotowanie dokumentacji, uporządkowanie prowadzonych spraw albo przeszkolenie osoby, która przejmie zadania.
- Ustal rozliczenie mienia i dokumentów – wskaż, kiedy oddasz sprzęt, klucze, identyfikator i inne powierzone składniki.
- Uzyskaj wyraźne potwierdzenie – podpisane porozumienie powinno określać konkretną datę rozwiązania umowy, aby później nie było wątpliwości co do ustaleń.
Brak odpowiedzi pracodawcy nie oznacza zgody. Do czasu jednoznacznego uzgodnienia wcześniejszej daty obowiązuje pierwotny okres wypowiedzenia. Pracodawca nie ma obowiązku zaakceptować wniosku, nawet gdy pracownik otrzymał atrakcyjną ofertę innej pracy.
Kiedy pracodawca może skrócić wypowiedzenie bez zgody pracownika?
Art. 361 Kodeksu pracy dotyczy wyłącznie trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Pracodawca może skrócić go najwyżej do jednego miesiąca, jeżeli wypowiedzenie następuje z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracownika, takich jak określone przyczyny organizacyjne czy ekonomiczne.
W takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia. Czas, za który wypłacono odszkodowanie, może zostać wliczony do okresu zatrudnienia, jeżeli pracownik pozostaje w tym czasie bez pracy.
Pracodawca nie może powołać się na ten przepis tylko dlatego, że pracownik chce szybciej odejść. Art. 361 KP nie daje także pracownikowi prawa do samodzielnego skrócenia trzech miesięcy do jednego miesiąca.
Ekspert radzi: wcześniejsza data rozwiązania umowy i zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy to dwa różne rozwiązania. Zawsze sprawdź, czy dokument zmienia datę ustania zatrudnienia, czy tylko zwalnia Cię z przychodzenia do pracy.
Skrócenie wypowiedzenia a zwolnienie z obowiązku pracy
Skrócenie okresu wypowiedzenia przesuwa dzień rozwiązania umowy. Jeżeli strony uzgodnią zakończenie zatrudnienia 15 lipca zamiast 30 września, stosunek pracy ustaje 15 lipca.
Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy działa inaczej. Na podstawie art. 362 Kodeksu pracy pracodawca może zwolnić pracownika z obowiązku wykonywania pracy do końca wypowiedzenia, zachowując jego prawo do wynagrodzenia. Umowa nadal jednak trwa, a jej rozwiązanie następuje dopiero z upływem ustalonego okresu.
Podobny skutek praktyczny może mieć urlop wypoczynkowy udzielony w okresie wypowiedzenia. Pracownik nie wykonuje wtedy pracy, ale data rozwiązania umowy pozostaje taka sama. Nie należy więc podpisywać dokumentu o zwolnieniu ze świadczenia pracy z przekonaniem, że jest to zgoda na wcześniejsze odejście.
Jak staż pracy wpływa na długość wypowiedzenia?
Zgodnie z art. 36 § 1 Kodeksu pracy okres wypowiedzenia umowy na czas określony lub nieokreślony wynosi:
- 2 tygodnie – gdy zatrudnienie u danego pracodawcy trwa krócej niż 6 miesięcy
- 1 miesiąc – gdy zatrudnienie trwa co najmniej 6 miesięcy
- 3 miesiące – gdy zatrudnienie trwa co najmniej 3 lata
Od 2026 r. do stażu mogą wpływać także niektóre wcześniejsze okresy wykonywania umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług, umowy agencyjnej, prowadzenia działalności gospodarczej oraz innych aktywności wskazanych w art. 302 Kodeksu pracy. Nie chodzi jednak o każde zlecenie. Dany okres musi spełniać ustawowe warunki, w szczególności może być konieczne wykazanie, że praca była świadczona na rzecz tego samego pracodawcy.
Nowe zasady stosuje się od 1 stycznia 2026 r. u pracodawców będących jednostkami sektora finansów publicznych oraz od 1 maja 2026 r. u pozostałych pracodawców. Okresów, które już trwały w dniu rozpoczęcia stosowania nowych przepisów, co do zasady nie dolicza się po to, aby zmienić długość trwającego wypowiedzenia. Staż trzeba odpowiednio udokumentować, między innymi zaświadczeniem ZUS, jeżeli przepisy wymagają potwierdzenia okresu ubezpieczenia.
Przy wypowiedzeniu liczonym w miesiącach umowa kończy się w ostatnim dniu miesiąca. Przykładowo, prawidłowo złożone trzymiesięczne wypowiedzenie w czerwcu może zakończyć zatrudnienie 30 września, a nie po upływie trzech miesięcy liczonych dzień po dniu.
Najważniejsze zasady:
- Nie możesz samodzielnie skrócić okresu wypowiedzenia tylko dlatego, że znalazłeś nową pracę.
- Najczęstszą drogą jest pisemne porozumienie z pracodawcą na podstawie art. 36 § 6 KP.
- Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy nie oznacza wcześniejszego rozwiązania umowy.
- Odejście bez uzgodnienia może prowadzić do nieusprawiedliwionej nieobecności i konsekwencji dyscyplinarnych.
- Przed ustaleniem daty końcowej sprawdź staż, w tym okresy podlegające zaliczeniu od 2026 r.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku sporu o datę rozwiązania umowy, staż pracy, treść porozumienia lub przesłanki rozwiązania umowy bez wypowiedzenia warto skonsultować dokumenty z prawnikiem.